Przyczółek Grochowski: zatrzymaliśmy plany rozbiórki pawilonu!

Od ponad roku działamy na rzecz zachowania tego wyjątkowego miejsca. Sprawę podjęliśmy po tym, jak dotarły do nas alarmujące informacje o planach zabudowy prowadzonej dewelopera, która zakładała zburzenie pawilonu – obiektu istniejącego od początków funkcjonowania osiedla. Wspólnie ze Stowarzyszeniem Ochrony Architektury Powojennej złożyliśmy m.in. wniosek o wpis osiedla wraz z pawilonem do rejestru zabytk

Dziś możemy przekazać ważną informację.

‍

Wojewódzki Mazowiecki Konserwator Zabytków poinformował o sporządzeniu karty zabytku oraz o zamiarze włączenia Osiedla Przyczółek Grochowski wraz z pawilonem do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków (WEZ).

‍

To wspaniała wiadomość! Po rozmowach z konserwatorem uzgodniliśmy, że objęcie osiedla, wraz z pawilonem, ochroną w ramach WEZ, to na tym etapie rozwiązanie wystarczające i właściwe.

‍

Dlaczego?

‍

WEZ nie jest zwykłą „listą zabytków”. W przypadku wpisania całego założenia jako zespołu budowlanego powstaje karta zabytku, która pozwoli szczegółowo opisać wartościowe elementy osiedla – w tym poszczególne obiekty, ich charakter, relacje między budynkami oraz najważniejsze elementy historycznego układu przestrzennego. Dzięki temu możliwe będzie precyzyjne określenie, co dokładnie powinno być chronione i w jaki sposób.

‍

Objęcie ochroną w ramach WEZ oznacza również, że pozwolenia na budowę dotyczące obiektów objętych ewidencją podlegają uzgodnieniom konserwatorskim. WEZ daje więc realne narzędzia wpływania na przyszłe przekształcenia chronionych obiektów. Właśnie dzięki temu udało nam się zatrzymać zagrożonie rozbiórki pawilonu handlowego i skutecznie wywrzeć presję na deweloperów, którzy planowali jego zabudowę.

‍

Ochrona ewidencyjna może mieć również bardzo praktyczny wymiar finansowy. W przypadku ujęcia obiektu w gminnej ewidencji zabytków możliwe jest ubieganie się o miejskie dotacje na prace konserwatorskie, restauratorskie i roboty budowlane. Nabory i obsługę wniosków prowadzi Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków. To oznacza, że ochrona zabytkowych elementów Przyczółka może w przyszłości wiązać się nie tylko z ochroną przed niepożądanymi przekształceniami, ale również z możliwością pozyskania publicznych środków na ich zachowanie.

‍

Co ważne, WEZ nie jest obciążona problemami wskazywanymi przez Trybunał Konstytucyjny w odniesieniu do dotychczasowych regulacji dotyczących ochrony zabytków. Jest to odrębna forma ochrony, oparta na szczegółowym rozpoznaniu wartości obiektów.

‍

Jednocześnie do momentu formalnego dokonania włączenia osiedla wraz z pawilonem do WEZ nie wycofujemy naszego wniosku o wpis do rejestru zabytków. Jest to świadoma decyzja wynikająca z przyjętej przez nas taktyki postępowania. Chcemy mieć pewność, że uzgodniona forma ochrony zostanie rzeczywiście sfinalizowana.

‍

Warto też doprecyzować kwestię działań Spółdzielni „Przyczółek Grochowski”.

‍

Pod naszą presją Spółdzielnia złożyła do konserwatora wniosek o sporządzenie karty zabytku, co umożliwiło rozpoczęcie obecnego etapu procedury. Jednocześnie jednak Spółdzielnia zerwała z nami dialog dotyczący przyszłości pawilonu i ochrony całego założenia. Wcześniej deklarowała zgodę na objęcie obiektu ewidencją, sprzeciwiając się jednocześnie ochronie całego zespołu budowlanego. Obecnie nie prowadzimy już ze Spółdzielnią rozmów w tej sprawie.

‍

Dla nas najważniejsze jest jednak to, że ochrona Przyczółka Grochowskiego posuwa się do przodu.

‍

Będziemy monitorować proces włączenia osiedla i pawilonu do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków i pozostawać w kontakcie z Wojewódzkim Mazowieckim Konserwatorem Zabytków.

‍

Dziękujemy wszystkim, którzy nas wspierają i podpisali petycję – to już prawie 5 tysięcy osób. Dzięki Waszemu zaangażowaniu temat ochrony Przyczółka Grochowskiego nie znika z debaty publicznej.

‍